Купување недвижност во Македонија

Голем дел од прашањата што агенциите на Realtor.mk ги добиваат доаѓаат од надвор од Македонија — од семејства родени во Скопје кои живеат во Детроит и Торонто, од села кај Струга со повеќе роднини во Мелбурн отколку во Македонија, од Германија и Швајцарија каде цели заедници заминале во 60-тите и 70-тите, но никогаш не престанале да мислат на конкретна куќа или конкретна улица дома. Луѓето купуваат за план за пензионирање, викендица што целото проширено семејство ќе ја користи, наследен дом што сакаат да го обноват наместо да го продадат, или едноставно инвестиција на пазар што го разбираат подобро од повеќето.

Купувањето од илјадници километри е сосема нормална појава кај нас — но додава неколку дополнителни чекори во споредба со купувањето како локален жител. Овој водич поминува низ она што навистина е поинакво.

Ако сè уште сте државјанин на Македонија — вклучувајќи и ако имате двојно државјанство — можете да купите недвижност под сосема исти правила како некој што живее во Скопје, без разлика во која земја сте живееле.

Ако никогаш не сте имале македонско државјанство, или сте се откажале од него, странските државјани се соочуваат со дополнителни ограничувања за одредени категории недвижности, најчесто земјоделско и шумско земјиште; становите и куќите во урбани и станбени подрачја обично се наједноставен случај. Точните правила зависат од договорот за реципроцитет помеѓу Македонија и земјата чиј државјанин сте, и тие се менуваат. Бидејќи ова влијае дали купувањето воопшто може да се реализира, потврдете ги важечките правила за вашата конкретна ситуација кај нотар или адвокат пред да преземете каква било обврска — не потпирајте се на општи насоки, вклучувајќи го и овој водич, за ова конкретно прашање.

Не мора да патувате за разгледувања, потпишувања или упис. Полномошно овозможува некој на кого му верувате — роднина, адвокат, или обајцата — да разгледува недвижности, да преговара, да го потпише договорот за купопродажба и да го заврши уписот во ваше име.

Полномошното може да се подготви и завери во македонска амбасада или конзулат во земјата каде живеете, или да се завери локално во странство и потоа да се апостилира, во зависност од тоа каде се наоѓате. Побарајте потврда од нотар или адвокат кој начин важи за вас пред да потпишете било што, бидејќи барањата се разликуваат од земја до земја.

За ваша заштита, вреди да го ограничите опфатот на полномошното наместо да дадете широко, отворено овластување — на пример, врзувајќи го за конкретна недвижност и максимална цена, или барајќи ваша согласност преку е-пошта или телефон пред да се потпише конечниот договор.

Огласите на Realtor.mk обично се искажани во евра, и евра е валутата што повеќето продавачи и агенции ја очекуваат за недвижен имот, иако локалната валута е македонски денар (МКД). Ако плаќате од американски долари, канадски или австралиски долари, или швајцарски франци, очекувајте чекор на конверзија — споредете го курсот на вашата банка со специјализирана служба за трансфер, бидејќи разликата кај трансфер во висина на недвижност може да претставува значителна сума во двете насоки.

Банките и нотарите во Македонија сè почесто бараат документација за потеклото на средствата, како дел од стандардните проверки против перење пари — вообичаено се бараат неодамнешни платни листи, изводи од сметка, или писмо од вашата странска банка. Носењето на оваа документација рано во процесот избегнува задоцнувања при потпишувањето.

Многу македонски банки овозможуваат на припадници на дијаспората да отворат локална сметка, понекогаш лично во филијала при посета, а понекогаш и далечински, во зависност од банката — поседувањето сметка го олеснува конечното плаќање, а и секое понатамошно уредување, како комунални услуги или трошоци за реновирање, значително повеќе отколку секојпат да се врши меѓународен трансфер.

Разгледувањата преку видео-повик со агентот сега се стандардна пракса, и легитимна агенција ќе го направи тоа без двоумење. Разгледајте агенции и нивните огласи директно на страниците на агенциите на Realtor.mk, и бидете внимателни кон секој оглас без наведена агенција зад него, или со цена што изгледа нереално ниска за подрачјето — двете се чести обрасци кај измамнички огласи насочени кон купувачи кои тешко можат лично да проверат.

Пред да преземете каква било обврска — дури и капара — побарајте актуелен имотен лист за недвижноста. Тој покажува кој е законски запишан како сопственик и дали постои хипотека или друго оптоварување на имотот. Продавач што одбива да го достави ова, или чие име не се совпаѓа со него, е причина да застанете и да побарате независен правен совет.

Во Македонија, продажбата на недвижност се завршува преку нотар, кој ги проверува идентитетите на двете страни, го подготвува договорот за купопродажба и ги спроведува правните формалности потребни за преносот.

Потпишувањето на договорот не е крајна цел — сопственоста официјално се пренесува дури откако ќе биде запишана во Агенцијата за катастар на недвижности. Овој чекор на упис е она што реално ве прави законски запишан сопственик.

Нотарот е неутрална страна во трансакцијата, а не ваш личен застапник — особено за купувач што купува од далечина, вреди да ангажирате независен адвокат кој ќе го прегледа договорот и ќе ги застапува конкретно вашите интереси, покрај улогата на нотарот.

Освен куповната цена, планирајте провизија за агенцијата (праксата за тоа кој плаќа — купувачот, продавачот, или двајцата — варира од договор до договор и од агенција до агенција, па потврдете го ова однапред), нотарска такса и данок на промет на недвижности. Точните стапки и кој за што е одговорен се менуваат со текот на времето и зависат од конкретниот имот, па секој број што ќе го најдете онлајн — вклучувајќи го и во водич како овој — сфатете го како појдовна точка за потврдување директно кај вашиот нотар или агенција, а не како конечна бројка.

Ако планирате да финансирате дел од купувањето, калкулаторот за станбен кредит на Realtor.mk е добра појдовна точка за проценка на месечна рата според тековните банкарски стапки. Имајте предвид дека стандардните станбени кредити од македонските банки обично се засноваат на локален приход и живеалиште, па купувачите од дијаспората најчесто или плаќаат во готово, обезбедуваат финансирање во земјата каде живеат, или земаат кредит заедно со роднина со живеалиште во Македонија — прашајте ја директно вашата банка кои опции важат за вашата ситуација.

Неколку проблеми се јавуваат непропорционално често кај купувачите што живеат во странство — најчесто затоа што далечината ги прави полесни за превид сè додека не станат скапи за поправка.