Листа за проверка при купување недвижност

Купувањето недвижност во Македонија е позната постапка, но има неколку чекори каде мал пропуст може да стане скап проблем — нелегализирана доградба, хипотека што никој не ја спомнал, капара платена на збор. Оваа листа ги поминува десетте работи што треба да ги направите правилно, отприлика по редоследот по кој ќе наидете на нив.

Ова е општо упатство, а не правен или даночен совет. Правилата, стапките и надоместоците се менуваат и се разликуваат меѓу општините, па потврдете ги деталите за вашето купување кај нотар, адвокат или во вашата банка.

Тргнете од вкупниот трошок за купување, а не само од бараната цена. Покрај цената, одвојте пари за трошоците на трансакцијата и за сè што имотот бара пред да можете да живеете во него или да го издадете.

Ако ви треба кредит, разговарајте со банката пред сериозно да почнете со разгледување, а не откако веќе сте го нашле имотот. Банките во Македонија обично финансираат само дел од проценетата вредност на имотот, а остатокот го очекуваат како ваше лично учество, и ги гледаат вашите примања, работниот стаж и другите кредити.

Побарајте прелиминарно одобрение или барем писмена информација колку можете да позајмите, по која каматна стапка, дали стапката е фиксна или променлива и дали кредитот е во денари или врзан за еврото. Банката ќе нарача и своја процена на имотот — ако процената е пониска од договорената цена, разликата ја плаќате вие.

Калкулаторот за станбен кредит на Realtor.MK е брз начин да ја процените месечната рата за дадена цена, учество и стапка пред да разговарате со банката.

Пред да платите што било — дури и мала капара — извадете актуелен имотен лист од Агенцијата за катастар на недвижности. Тој е официјалната евиденција за тоа кој е сопственик на имотот и со што е оптоварен.

Имотниот лист ви кажува кој е сопственик; документите за објектот ви кажуваат дали она што е изградено е законско. Ова е најважно кај куќи, доградби, мансарди, гаражи и новоизградени станови.

Штом ќе се договорите со продавачот, ставете го тоа на хартија пред да се разменат пари. Многу купувања минуваат преку предоговор со капара, а потоа следи конечниот договор за купопродажба.

Предоговорот треба да ги содржи цената и начинот на плаќање, износот на капарата и што се случува со неа ако некоја страна се откаже, рокот за потпишување на конечниот договор, кои документи продавачот треба да ги обезбеди, кој кои трошоци ги плаќа, што е вклучено (мебел, апарати, паркинг, остава) и датумот на примопредавање. Според општите правила за капара, купувачот што ќе се откаже обично ја губи капарата, а продавачот што ќе се откаже обично треба да ја врати двојно — но прочитајте точно што пишува во вашиот договор.

Капарата и цената плаќајте ги со банкарски трансфер на сметка на име на продавачот, никогаш во готово без документ, за да постои евиденција за секое плаќање.

Во Македонија договорот за купопродажба на недвижност се склучува пред нотар. Нотарот го проверува идентитетот на двете страни и документите за сопственост, го подготвува или заверува договорот и го доставува за упис во катастарот.

Нотарот е неутрален — се грижи трансакцијата да биде правно валидна, но не преговара за вас. Ако сакате некој на ваша страна да го прегледа договорот, особено при големо или сложено купување, ангажирајте свој адвокат. Понесете лична карта, имотен лист и документите за објектот, и однапред договорете како ќе се плати цената на денот на потпишување.

Продажбата на недвижност подлежи на данок на промет на недвижности. Стапката ја утврдува секоја општина во рамките што ги пропишува законот — од 2% до 4% од пазарната вредност — а данокот го утврдува општината по продажбата.

Според законот, даночен обврзник е продавачот, но договорите понекогаш го префрлаат трошокот на купувачот, па проверете што пишува во вашиот и вклучете го во буџетот ако е ваш. Купувањето нов стан од инвеститор обично е поинакво: првиот промет на нов објект обично подлежи на ДДВ, веќе вклучен во цената на инвеститорот — потврдете кај инвеститорот и нотарот што важи.

Законски сопственик станувате кога продажбата ќе се запише во катастарот — не кога потпишувате и не кога ги добивате клучевите. Откако нотарот ќе го достави договорот, побарајте нов имотен лист во кој вие сте запишани како сопственик.

При примопредавањето, составете и потпишете записник за примопредавање со продавачот: датумот, клучевите што сте ги добиле, состојбата на броилата за струја, вода и греење и состојбата на она што е договорено. Потоа префрлете ги сметките за комуналиите на ваше име и потврдете дека продавачот ги платил сметките и надоместоците за зградата до денот на примопредавањето.

Поседувањето имот чини пари секоја година, а не само на денот на купувањето. Планирајте ги од самиот почеток:

Многу купувачи на Realtor.MK живеат надвор од Македонија. Купувањето од странство е вообичаено и функционира добро, со неколку дополнителни чекори:

Повеќето проблеми настануваат кога се прескокнува чекор под притисок на време. Прво имотниот лист, сè писмено, плаќање преку банка, потпишување кај нотар — и не се опуштајте додека катастарот не ве покаже како сопственик. За повеќе за купувањето од странство, прочитајте го нашиот водич Купување недвижност во Македонија.